Nederlandse F-35 nachttrainingen zorgen voor weerstand burgers
Een nieuwe Nederlandse wet die defensieactiviteiten moet versoepelen, stuit op groeiende kritiek van omwonenden van militaire bases. De voorgestelde 'Wet op de defensiegereedheid' zou het Nederlandse leger meer flexibiliteit geven om te trainen, ook tijdens nachtelijke uren.
Geluidsoverlast in Friese dorpen
Gerard Veldman (77) uit Cornjum ervaart dagelijks de impact van F-35 gevechtsvliegtuigen die over zijn woning vliegen. "Een bulderend lawaai dat je tot diep in je buik voelt trillen", beschrijft hij het geluid. De Friese dorpen liggen uitzonderlijk dicht bij vliegbasis Leeuwarden, wat volgens Veldman nergens anders ter wereld voorkomt.
De nieuwe F-35 toestellen, sinds 2019 gestationeerd in Leeuwarden, produceren aanzienlijk meer geluid dan hun voorgangers. Geluidsmetingen tonen 108 decibel aan tijdens landingen, 26 decibel meer dan de F-16.
Nieuwe wet verkleint burgerrechten
De voorgestelde wetgeving zou defensie toestaan om zonder vergunningen verschillende activiteiten uit te voeren, van laagvliegen met helikopters tot het aanleggen van militaire kampen. Critici waarschuwen dat burgers beperktere mogelijkheden krijgen om bezwaar te maken tegen defensieactiviteiten.
"Burgers kunnen alleen naar een civiele rechter stappen. En dat is een stuk duurder en complexer", aldus juridische experts. De toegang tot de bestuursrechter wordt in veel gevallen weggenomen.
Zoektocht naar balans
Hoewel omwonenden begrip tonen voor militaire trainingsbehoeften, pleiten zij voor behoud van overlegstructuren. Recente samenwerking tussen piloten en dorpsbewoners leidde tot verbeteringen, zoals sneller hoogte maken na opstijgen om geluidsoverlast te beperken.
De definitieve beslissing over de wet ligt bij het Nederlandse parlement. Meer dan 1.500 bezwaarschriften werden ingediend, maar vooralsnog blijft de wettekst ongewijzigd. Voor kleine landen zoals Nederland blijft het vinden van een balans tussen defensiebehoeften en burgerbescherming een uitdaging.