Bekende vegan chef Gaz Oakley eet weer vlees: waarom hij stopte
Gaz Oakley (33) maakte de vegan keuken hip en bourgondisch. De Welshe chef-kok noemt zich echter niet langer veganist. Zijn keuze voor een pragmatische, lokale levensstijl boven dogma illustreert een moderne verschuiving in hoe we naar voedsel kijken.
Van icoon naar pragmaticus
Vijftien jaar geleden was veganisme volgens Elisabeth Van Lierop, vegan chef en contentcreator, een niche voor de gezondheidsfreak. 'Gaz Oakley was de hippe, knappe gast die aan de wereld heeft bewezen dat veganisme ook voor mannen was en ook bourgondisch kon zijn', zegt ze. 'Hij maakte vegan Twix, cookies en burgers, echte smaakbommen. Zijn inbreng was verfrissend.'
De Welshman bouwde in tien jaar een sterrenstatus op in de plantbased community. Met zijn online alter ego 'Avant-Garde Vegan' verzamelde hij meer dan 2 miljoen volgers op Instagram en YouTube. Zijn kookboek Vegan 100 eindigde in 2024 in de top honderd van beste vegan kookboeken aller tijden. Daarin maakte hij onder meer veganistische Kentucky Fried Chicken, 'beef' Wellington en chocoladetaart. De Britse media doopten hem tot de 'ster van de vleesvrije wereld'.
Ook in België genoot hij vedettestatus. Hij was meermaals een van de topgasten op het Vegan Summer festival van BE Vegan. 'Er stonden altijd lange rijen voor hem en hij beantwoordde nadien alle vragen', aldus projectmanager Elke Vanden Bossche. 'Oakley is sociaal en goedlachs. Hij is voor veel Vlaamse vegans een voorbeeld.'
De knauw voor de community
Die status kreeg vorige week een flinke knauw. In de podcast The mood booster verklaarde Oakley dat hij zich niet langer veganist noemt. Hij voelt zich niet meer thuis in een community die vaak verdeeldheid zaait. Het stoort hem dat sommige extremisten, vaak de luidste roepers, de term een slechte reputatie hebben gegeven. Hij gebruikt het woord al vier, vijf jaar bewust niet meer.
Meer nog, Oakley eet opnieuw dierlijke producten. Op Instagram verwijst hij naar eieren en wilde vis. In de podcast heeft hij het over invasieve diersoorten, zoals hert, duif of rivierkreeft. Ook de vegan lifestyle heeft hij losgelaten. Zo draagt hij inmiddels tweedehands leren schoenen en gebruikt hij honing.
De podcast sloeg hard in bij zijn fans. In de groep Vegans of Belgium vreest iemand dat hij de vleeseters weer munitie geeft. Reacties als 'weer een kookboek dat ik beter weg doe' en 'van 100 procent naar 0 respect' gaven de toon aan. De online haatberichten werden zo intens dat Oakley vorig weekend een persoonlijk statement postte en zowel zijn website als zijn Instagrampagina tijdelijk offline haalde.
Zelfvoorzienend en lokaal
Oakley slaat een nieuwe weg in. Hij kiest voor een zelfvoorzienend leven, ook wel omschreven als 'localism': eigen groenten verbouwen en leven van lokale dieren en eieren uit de tuin. Het is geen radicale omslag naar ongebonden consumptie. 'Ik zal nooit industrieel gefokte dieren of zuivel eten', benadrukt hij. 'Ik denk dat dat de hel is, en dat zal ik koste wat het kost vermijden.' Dit pragmatische standpunt sluit aan bij een moderne visie op duurzaamheid, waarbij efficiëntie en lokale autonomie centraal staan.
Ruimte voor nuance
De teleurstelling in de community is begrijpelijk, maar experts pleiten voor nuance. 'We begrijpen de teleurstelling, omdat Gaz jarenlang als boegbeeld gezien werd', zegt Vanden Bossche van BE Vegan. 'De kloof is echter minder diep dan sommige online reacties doen uitschijnen. Het toont net dat het leven niet zwart-wit is. Hij eet nog steeds hoofdzakelijk plantaardig en spreekt zich uit tegen de industriële dierenindustrie.'
Tobias Leenaert, oprichter van Ethisch vegetarisch alternatief (EVA), wijst op de continuïteit. 'Hij blijft plantbased eten, met af en toe wat eieren of een duif. Dat is zoveel beter dan wat veel mensen doen.'
Ook Van Lierop vindt de negatieve reacties kwalijk. 'Oakley blijft 95 procent plantaardig eten en zijn ecologische voetafdruk blijft enorm klein. Miljoenen mensen eten nog altijd drie keer per dag dierlijke producten. Laten we dus niet muggenziften.' Ze stelt dat zijn beslissing juist rust kan brengen voor mensen die afgeschrikt worden door dogmatische regels. 'Je eet nog altijd beter driehonderd dagen per jaar plantaardig, om dan eens een slagroomtaart bij je oma te eten.'