OM eist tbs na moord op Sheila: falend zorgsysteem aan de basis
Het Openbaar Ministerie eist tbs met dwangverpleging tegen Ismail Y. voor de moord op zijn moeder Sheila. De nabestaanden stellen dat dit drama voorkomen had kunnen worden als de overheid en zorginstanties sneller en beter hadden gehandeld. Het falen van een samenhangende aanpak vormt de kern van deze rechtszaak in Groningen.
Wat eist het Openbaar Ministerie in de zaak tegen Ismail Y.?
Het Openbaar Ministerie eist uitsluitend tbs met dwangverpleging tegen de 30-jarige Ismail Y. Hij staat terecht voor de dood van zijn moeder begin september vorig jaar aan de Natalie Barneykade in Groningen. Daarnaast wordt hij verdacht van een steekpartij op het Cascadeplein in april vorig jaar en het beklimmen van een kraan op het Hoofdstation in mei 2023, waardoor het treinverkeer uren stil lag.
Het Pieter Baan Centrum concludeerde dat Y. chronisch psychotisch is, schizofrenie heeft en verslaafd is aan drugs. Deskundigen adviseren tbs zonder celstraf, omdat hij volledig onder invloed was van zijn psychiatrische stoornissen tijdens de delicten. Officier van justitie Sus Broekstra benadrukt dat verplichte behandeling nodig is om de verdachte te stabiliseren en de maatschappij te beschermen. Het traject kan jaren duren. Broekstra noemde het hartverscheurend dat ze de verdachte moet plaatsen in een tbs-systeem waar zowel zijn moeder als zijn grootvader werkten, maar ze zag geen andere optie.
Hoe kon het zover komen met Ismail Y.?
Y. kampte al jaren met zware psychische problemen. Hij woonde begeleid, maar zijn gedrag escaleerde. Zijn zus omschreef hem in de rechtbank als grappig en slim, maar ook onvoorspelbaar. Toen hij hulp zocht bij de GGZ, koos haar broer voor drugsgebruik, voornamelijk ketamine en Ritalin. Dit versterkte zijn angsten, paranoia en agressie. Zijn woonproject gaf hem al twee keer een time out.
In september vorig jaar had Y. moeten beginnen met werken vanuit zijn wooninstelling. Omdat hij whisky had gedronken, ging dit niet door. Hij ging door het lint en kreeg een derde time out. Na een nacht in de politiecel meldde hij zich bij zijn moeder Sheila, waar de spanningen verder opliepen.
Waarom spreken de nabestaanden over een systeemfaling?
De familie van Sheila houdt de overheid en hulpverlening een zware systeemfaling aan. Sheila was uitgeput door de zorgen om haar zoon en zocht contact met de gemeente. Telkens kreeg ze te horen dat er niets kon worden gedaan. Een mogelijke opvangplek ging op het laatste moment niet door. Ismail verbleef bijna een week bij zijn moeder toen hij haar na een woordenwisseling aanviel. Hij stak haar 222 keer terwijl ze eieren bakte voor haar kinderen. Ze overleed vrijwel direct.
De grootvader van Y. sprak in de rechtbank over de onmacht van het systeem. Hij mist een samenwerkende keten en een doordacht geheel in de hulpverlening. De instanties opereren als eilandjes en de familie was een roepende in de woestijn. Hij vroeg zich af waarom er nooit is gedacht aan hulp in plaats van het herhaaldelijk op straat zetten van zijn kleinzoon. De zus van het slachtoffer benadrukte dat preventie volledig ontbrak.
Wat betekent deze zaak voor de aanpak van psychiatrie en justitie?
Deze tragedie onderstreept de noodzaak van een efficiënte en goed gecoördineerde overheidsaanpak. Wanneer zorg, gemeente en justitie als geïsoleerde eilanden functioneren, vallen de meest kwetsbaren door de mazen van het net. De familie eist een systeem waarin preventie en samenwerking centraal staan, zodat dwang en escalatie in de toekomst voorkomen kunnen worden. De uitspraak van de rechtbank is nog niet bekend.