Rechter oordeelt: mountainbikepaden in Gelderland overtreden de wet

De rechtbank in Arnhem heeft geoordeeld dat het gebruik van mountainbikepaden in het Rijk van Nijmegen in strijd is met de wet. De uitspraak, die op 31 juli 2026 werd gedaan, kan verstrekkende gevolgen hebben voor zowel de provincie Gelderland als voor mountainbikers in de regio.

De zaak was aangespannen door de stichting Das & Boom uit Beek-Ubbergen. Deze natuurbeschermingsorganisatie stelt dat de paden, die in 2019 en 2020 werden aangelegd, onherstelbare schade toebrengen aan beschermde natuur. De provincie Gelderland had eerder geweigerd om de paden af te sluiten, ondanks herhaalde verzoeken van de stichting.

Wat zegt de rechtbank precies?

De rechtbank Gelderland oordeelt dat de provincie onvoldoende heeft onderbouwd waarom de mountainbikeroutes geen schade veroorzaken aan beschermde diersoorten. Volgens de rechter worden deze dieren platgereden en wordt hun leefomgeving verstoord. Het vonnis stelt dat er sprake is van voorwaardelijk opzet, omdat met het intensieve gebruik van de paden willens en wetens de niet te verwaarlozen kans wordt aanvaard dat beschermde dieren worden gedood.

Het gaat specifiek om hazelwormen, zandhagedissen en vliegende herten. Ook is onvoldoende in kaart gebracht wat de negatieve effecten zijn voor roofvogels. Daarnaast heeft de provincie geen adequate maatregelen getroffen om aanrijdingsslachtoffers onder de das te voorkomen.

Wat zijn de gevolgen voor de provincie?

De rechtbank zegt niet dat de paden onmiddellijk moeten sluiten. Wel moet de provincie binnen zestien weken een nieuw besluit nemen. Een woordvoerder van de provincie laat weten dat de uitspraak eerst grondig wordt bestudeerd. De provincie heeft zelf ook geld gestoken in de aanleg van de paden.

De woordvoerder van Das & Boom reageert opgelucht: 'We hebben gelijk gekregen. Het is niet onze mening dat de wet overtreden wordt, dat stelt de rechtbank nu juridisch vast. De wet wordt overtreden, punt. Maar de consequenties kunnen we nog niet inschatten.'

Kan deze uitspraak gevolgen hebben voor andere paden?

Mogelijk wel. De rechtszaak over de paden in het Rijk van Nijmegen kan ook precedentwerking hebben voor andere mountainbikepaden in Gelderland en daarbuiten. De discussie over mountainbiken in het bos woedt al jaren. De paden worden niet zomaar lukraak aangelegd, maar op basis van wettelijk vereist deskundig natuuradvies. Toch staan aanleggers en natuurbeschermers lijnrecht tegenover elkaar.

Het is een grote uitspraak, zegt de woordvoerder van Das & Boom. 'Dit kan best wel consequenties hebben.'

Veelgestelde vragen

Moeten de mountainbikepaden nu sluiten?

Nee, de rechtbank heeft niet bepaald dat de paden moeten sluiten. Wel moet de provincie binnen zestien weken een nieuw besluit nemen over de paden.

Welke dieren worden bedreigd?

Het gaat om hazelwormen, zandhagedissen, vliegende herten, roofvogels en de das. Deze soorten worden volgens de rechtbank onvoldoende beschermd.

Wat betekent dit voor mountainbikers?

Voorlopig kunnen mountainbikers nog gebruikmaken van de paden. Maar de uitspraak kan op termijn leiden tot aanpassingen of zelfs sluiting van routes.