Rechter beëindigt voogdij na ernstig falen jeugdzorg in traumatische moordzaak
Een Nederlandse rechter heeft de voogdij van Jeugdbescherming Noord beëindigd na een reeks van ernstige fouten in de begeleiding van een 5-jarige jongen die beide ouders verloor bij een moord-zelfmoord in 2024. De zaak illustreert fundamentele tekortkomingen in het Nederlandse jeugdzorgsysteem.
Feiten verzwegen voor traumatisch kind
Het Openbaar Ministerie had na uitvoerig onderzoek vastgesteld dat de vader zijn vrouw had vermoord en vervolgens zelfmoord pleegde. Ondanks deze duidelijke conclusie besloot Jeugdbescherming Noord de feiten te verhullen voor het kind.
In plaats van duidelijkheid te verschaffen, creëerde de instelling een 'Words & Pictures-boekje' met drie verschillende versies van het verhaal, waaronder de door vaders familie gepropageerde versie van een 'liefdevolle omhelzing'. Deze aanpak wordt door de rechter als 'onbegrijpelijk' en 'gevaarlijk voor de psychische gezondheid van het kind' bestempeld.
Systematisch falen van beschermingsprotocol
Een kinderpsychiater oordeelde dat 'het werken met verschillende verhalen schadelijk is voor een kind'. Om te kunnen rouwen moet het kind weten waar het aan toe is, een mogelijkheid die hem werd ontnomen door de verwarrende aanpak van de jeugdbescherming.
De grootmoeder van moeders kant had maandenlang gewaarschuwd voor de 'intieme terreur' die aan de moord voorafging, maar werd door de instelling als partijdig weggewuifd. Haar contact met haar kleinzoon werd zelfs beperkt tot één logeernacht per vier weken.
Problematische huisvesting verergert situatie
Bijzonder zorgwekkend is dat de jongen werd ondergebracht bij een pleeggezin naast het huis waar de moord plaatsvond. Hij kijkt dagelijks uit op de plaats waar zijn vader zijn moeder doodde, terwijl hem wordt verteld dat zijn ouders 'knuffelend' zijn gestorven.
De Raad voor de Kinderbescherming vreest voor de lange termijn gevolgen wanneer het kind beseft dat hij is opgegroeid in de schaduw van de moordplek, terwijl hem een compleet ander verhaal is verteld.
Structurele problemen bij jeugdzorg
Het bestaande 'handelingsprotocol na partnerdoding' werd simpelweg niet gevolgd. De voogd rechtvaardige dit met de bewering dat het geen standaardzaak betrof omdat de dader overleden was, een redenering die de rechter als 'volstrekt ontoereikend en onbegrijpelijk' bestempelt.
Pas anderhalf jaar na het incident werd specialistische traumahulp ingezet. In de rechtszaal stelde de jeugdzorgwerker dat het 'een utopie' is om ooit één eenduidige visie over het verhaal te hebben, wat de rechter als onaanvaardbaar beschouwde.
Bredere crisis in jeugdbescherming
Deze zaak staat niet op zichzelf. In juli 2024 constateerden de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie Justitie en Veiligheid dat jongeren bij Jeugdbescherming Noord niet de juiste bescherming krijgen.
De instelling staat onder verscherpt toezicht en de volledige raad van toezicht is opgestapt. Personeelstekorten, hoog verloop en verzuim maken dat jongeren geen vaste begeleider hebben, wat effectieve zorg bemoeilijkt.
De Raad voor de Kinderbescherming moet nu met spoed een nieuwe voogd zoeken die wel bereid is het eerlijke verhaal aan het kind te vertellen, ondanks de pijnlijke waarheid.