Nederlandse gemeenten verbeteren financiën ondanks aanhoudende tekorten
De financiële situatie van Nederlandse gemeenten toont voorzichtige verbetering, hoewel bijna 70 procent nog altijd tekorten verwacht in de komende jaren. Uit onderzoek van accountantsbureau BDO blijkt dat het totale tekort daalt van 5,2 naar 3,4 miljard euro.
Geleidelijke verbetering met uitdagingen
Waar vorig jaar nog 75 procent van de gemeenten tekorten verwachtte, is dit percentage nu gedaald naar ongeveer 70 procent. Marc Steehouwer van BDO benadrukt echter dat slechts 30 procent van de gemeenten een positieve meerjarenbegroting heeft. "Er is echt nog veel werk aan de winkel", aldus Steehouwer.
De prestaties variëren sterk tussen gemeenten. Van de grote steden scoren Dordrecht, Tilburg en Den Bosch het best, terwijl Groningen, Leiden en Leeuwarden de zwakste financiële posities hebben. Bij kleinere gemeenten presteert Staphorst uitstekend, maar kampt Urk met de grootste uitdagingen.
Reserves groeien naar recordhoogte
Opvallend is dat gemeentelijke reserves zijn gestegen naar 43 miljard euro, een toename van ongeveer 2 miljard euro. Deze ontwikkeling roept vragen op over efficiënt financieel beheer en de verleiding om reserves in te zetten voor lopende tekorten.
Steehouwer waarschuwt voor het gebruik van reserves om begrotingsgaten te dichten: "Het lijkt op het inzetten van spaargeld om boodschappen van te kopen. Voor gemeenten moet het geld dat binnenloopt, gelijklopen met de structurele uitgaven."
Eenmalige meevallers vertekenen beeld
De verbeterde cijfers worden deels veroorzaakt door eenmalige inkomsten, zoals grondverkoop voor woningbouw en de verkoop van aandelen in energiebedrijf Eneco. Deze incidentele baten maskerend echter structurele financiële uitdagingen.
Daarnaast varieert de kwaliteit van gemeentelijke begrotingen aanzienlijk. Niet alle gemeenten hebben hun vastgoed, zoals sportparken en scholen, correct op de balans staan, wat tot onverwachte kosten kan leiden bij onderhoud of renovaties.
Politieke factor vertraagt besluitvorming
BDO verwacht dat pas na de komende gemeenteraadsverkiezingen duidelijkheid ontstaat over concrete plannen. Veel bestuurders vermijden momenteel harde keuzes, waardoor essentiële hervormingen worden uitgesteld.
De accountantsorganisatie pleit voor een andere benadering waarbij gemeenten eerst bepalen wat hun kerntaken zijn en wat deze kosten, in plaats van te rekenen wat mogelijk is binnen het beschikbare budget. Ook moeten provincies strenger toezien op de kwaliteit van gemeentebegrotingen.