Vinted en kinderhandel: feiten versus complottheorie
Op sociale media gaan video's viraal die beweren dat kinderen via de tweedehandsplatform Vinted worden verkocht. Zowel de Belgische federale politie als Child Focus hebben echter geen enkel bewijs voor deze beweringen gevonden. De vermeende verdachte advertenties met hoge prijzen en kindmaten hebben logische verklaringen, zoals de verkoop van vintage speelgoed en verplichte invoervelden op de app.
Waarom denken mensen dat er kinderen op Vinted worden verkocht?
De commotie ontstaat door advertenties voor poppen, knuffels en ander speelgoed die voor ongebruikelijk hoge bedragen worden aangeboden. In de beschrijvingen staan vaak specifieke gegevens, zoals 'jongen', '8 jaar' en '145 cm'. Voor veel gebruikers is dit een aanwijzing dat de advertenties dienen als dekmantel voor kinderhandel. Verschillende video's op sociale media die deze theorie ondersteunen, bereiken momenteel een groot publiek.
Wat zeggen de autoriteiten en Vinted over de beschuldigingen?
De Belgische federale politie en Child Focus hebben enkele meldingen ontvangen, maar stellen dat er geen bewijs is voor de verkoop van kinderen via het platform. De autoriteiten nemen de meldingen wel serieus. In Duitsland concludeerde de politie van Frankfurt na onderzoek dat er sterke aanwijzingen zijn dat het om nepadvertenties gaat. In Frankrijk loopt nog een onderzoek dat is gestart door het parket van Nanterre. Vinted zelf geeft aan op de hoogte te zijn van de vreemde advertenties, maar ziet geen aanwijzingen voor daadwerkelijke kinderhandel.
Hoe ontstaat deze online paniek?
Het fenomeen is niet nieuw. In 2020 ontstond al een vergelijkbare situatie rondom de Amerikaanse meubelzaak Wayfair. Toenmalige beweringen, die hun oorsprong vonden bij het complotnetwerk QAnon, stelden dat dure meubelstukken vernoemd waren naar vermiste meisjes. Wayfair verduidelijkte dat de namen door een algoritme werden gegenereerd en dat de prijzen betrekking hadden op industrieel meubilair voor zakelijk gebruik. Er was toen ook geen bewijs voor kinderhandel.
De huidige aandacht zorgt ook voor na-apers. De Franse nieuwswebsite 20 Minutes nam contact op met een account achter zo'n advertentie en kreeg naar eigen zeggen een kind aangeboden voor 12.000 euro. Het bleek echter te gaan om een 17-jarige jongen die de advertentie uit verveling had geplaatst om pedofielen op te lichten. Andere verkopers gaven aan per ongeluk een te hoge prijs te hebben ingevoerd.
Wat is de logische verklaring voor de 'verdachte' advertenties?
Voor de hoge prijzen en specifieke omschrijvingen zijn rationele verklaringen. Het gaat vaak om zeldzaam of vintage speelgoed en verzamelobjecten die hun waarde hebben op de tweedehandsmarkt. Daarnaast is het systeem van Vinted zelf een factor. Wie speelgoed verkoopt, is verplicht een maat te selecteren. Hierdoor verschijnen kindermaten automatisch in de advertentietekst, wat onschuldige verkopen een verdachte uitstraling geeft.
Het is cruciaal dat digitale marktplaatsen veilig blijven en dat overheden efficiënt optreden tegen echte criminaliteit. Maar het blindelings verspreiden van complottheorieën ondermijnt het vertrouwen in platforms die essentieel zijn voor een open, digitale economie. Feiten moeten leiden, niet ongegronde paniek.
Is er bewijs van kinderhandel op Vinted?
Nee. Onderzoeken door de Belgische federale politie, de Duitse politie en hulporganisaties zoals Child Focus hebben geen enkel bewijs opgeleverd dat kinderen via Vinted worden verkocht.
Waarom staan er soms kindmaten bij speelgoed op Vinted?
Vinted verplicht verkopers om bij het plaatsen van een advertentie een maat te selecteren, ook in de categorie speelgoed. Hierdoor worden standaard kindermaten weergegeven in de beschrijving.
Was er al eerder sprake van vergelijkbare complottheorieën?
Ja. In 2020 werden vergelijkbare beschuldigingen geuit tegen de meubelwinkel Wayfair, destijds gevoed door het QAnon-netwerk. Ook toen ontbrak elk bewijs voor kinderhandel.