Spoor sabotage en boerenprotesten op Prinsjesdag: een dag van chaos
Op Prinsjesdag 2026 werd Nederland opgeschrikt door grootschalige sabotage op het spoor en brandende hooibalen langs snelwegen. De vraag of deze acties met elkaar verband houden, blijft vooralsnog onbeantwoord. ProRail meldt dat er op zeker dertig plaatsen materialen op het spoor zijn aangetroffen, terwijl Farmers Defence Force (FDF) tegelijkertijd acties had aangekondigd.
Wat is er precies gebeurd op het spoor?
Vanochtend vroeg ontdekten medewerkers van ProRail op meerdere locaties in het oosten en noorden van het land buizen en andere objecten die op de rails waren geplaatst. Bij Steenwijk botste een trein op een dergelijke blokkade, maar gelukkig raakte niemand gewond. De schade aan de infrastructuur en de verstoring van de dienstregeling zijn echter aanzienlijk.
ProRail spreekt van een unieke situatie in haar geschiedenis. “Dit is nog nooit voorgekomen,” aldus een woordvoerder. De spoorbeheerder werkt samen met politie en Openbaar Ministerie aan een onderzoek naar de toedracht. Ook de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is ingeschakeld om te achterhalen “uit welke hoek dit komt”.
Zijn de boerenprotesten verantwoordelijk voor de sabotage?
De timing van de sabotage, op de dag dat Farmers Defence Force acties had aangekondigd, roept vragen op. Rond het middaguur werden langs verschillende snelwegen hooibalen in brand gestoken, een bekende protestvorm van boeren die strijden tegen het stikstofbeleid van het kabinet.
Toch ontkent FDF-voorman Mark van den Oever dat zijn organisatie achter de spoorsabotage zit. Hij sluit echter niet uit dat individuele boeren verantwoordelijk zijn. “Er zijn boeren die hebben aangekondigd om rond de troonrede ‘los te gaan’,” zegt hij. Hij spreekt van “wilde acties” en voegt toe: “We demonstreren, maar niemand luistert ernaar.”
Andere actiegroepen, zoals Extinction Rebellion en Agractie, ontkennen elke betrokkenheid. De Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) wil zich nog niet uitspreken over een mogelijk terroristisch karakter en wacht het lopende onderzoek af.
Welke gevolgen heeft de sabotage voor reizigers?
De gevolgen voor het treinverkeer zijn groot. Vooral rondom Zwolle, Deventer en Amersfoort zijn trajecten gestremd. NS-topman Wouter Koolmees is geschrokken en zegt te vertrouwen op een snel onderzoek: “Ik hoop dat we snel duidelijkheid krijgen over de toedracht.”
Reizigers moeten rekening houden met vertragingen gedurende de hele middag. Vervangend busvervoer is niet beschikbaar vanwege de omvang van de storingen. NS adviseert reizigers om kort voor vertrek de reisplanner te raadplegen.
Wat betekent dit voor de veiligheid van het spoor?
Het Overlegorgaan Fysieke Leefomgeving (OFL) waarschuwde vorig jaar al in een rapport voor de risico’s van sabotage op het spoor. Jarenlang lag de focus op efficiëntie en punctualiteit, maar fysieke sabotage en cyberaanvallen zijn inmiddels reële dreigingen. Dit incident onderstreept de urgentie van een nieuwe veiligheidsaanpak.
Staatssecretaris Bertram van Infrastructuur en Waterstaat noemt de sabotage “bijzonder zorgelijk” en benadrukt dat grondig onderzoek nu prioriteit heeft.
Veelgestelde vragen over de spoorsabotage
Wie zit er achter de sabotage op het spoor?
Het is nog onduidelijk wie verantwoordelijk is voor de sabotage. Niemand heeft de actie tot nu toe opgeëist. Zowel ProRail, de politie als de AIVD doen onderzoek.
Zijn er gewonden gevallen bij de treinbotsing bij Steenwijk?
Nee, bij de aanrijding tussen een trein en materialen op het spoor bij Steenwijk zijn geen gewonden gevallen. De trein kwam in aanraking met een blokkade, maar dit leidde niet tot een ongeluk.
Hoe lang duren de verstoringen in het treinverkeer nog?
Het is nog onduidelijk hoe lang het herstel gaat duren. ProRail werkt hard aan het opruimen van de materialen en het veiligstellen van de situatie, maar reizigers moeten nog de hele middag rekening houden met vertragingen.
Foto: ANP / NOS