Spaans onderzoek naar Braziliaanse vrouwen uit België die in Spanje bevallen

In het Spaanse Burgos hebben de afgelopen maanden dertig Braziliaanse vrouwen bevallen, van wie sommigen afkomstig zijn uit België. De Spaanse politie heeft een onderzoek geopend naar mogelijke mensenhandel, nadat de verhalen van de vrouwen opvallende overeenkomsten vertoonden.

De afdeling gynaecologie van het universitaire ziekenhuis van Burgos kreeg sinds begin mei regelmatig bezoek van hoogzwangere Braziliaanse vrouwen. Sommigen waren al in hun veertigste zwangerschapsweek en lieten een laatste controle uitvoeren, anderen verschenen op het moment van de bevalling zelf. Het personeel viel een patroon op: de vrouwen kwamen uit België of andere Noord-Europese landen, waar ze de eerste maanden van hun zwangerschap medisch werden gevolgd, en reisden vervolgens naar Burgos.

Bij een aantal vrouwen dook steeds dezelfde man op. Als ze hun Spaanse verblijfplaats moesten opgeven, noemden ze steevast twee adressen in Las Merindades, een streek in het noorden van Burgos. Volgens de lokale krant Diario de Burgos waren er op 22 juli nog drie Braziliaanse vrouwen met hetzelfde verhaal in het ziekenhuis opgenomen. In totaal bevielen dertig vrouwen in twaalf weken.

De gynaecologische dienst alarmeerde de ziekenhuisdirectie, die op haar beurt de politie waarschuwde. De politie heeft een onderzoek geopend naar mensenhandel. Het federaal parket in België is op de hoogte gesteld. Federaal magistraat Ann Lukowiak bevestigt dat het Belgische gerecht kort voor de zomervakantie over de zaak werd gecontacteerd. 'We steunen onze Spaanse collega's in hun onderzoek; zelf hebben we vooralsnog geen onderzoek geopend', zegt ze. Het onderzoek strekt zich uit tot Valencia en Pamplona, waar vergelijkbare verhalen circuleren.

Waarom trekken Braziliaanse vrouwen naar Spanje om te bevallen?

Op Facebookgroepen van de Braziliaanse gemeenschap in België en Braziliaanse nieuwssites wordt het nieuws druk besproken. Volgens bronnen binnen de gemeenschap trekken Braziliaanse vrouwen, met of zonder verblijfsrecht, vaker naar Spanje om te bevallen. Voor kinderen die op Spaans grondgebied worden geboren, geldt de zogenaamde 'nacionalidad con valor de simple presunción', oftewel nationaliteit op grond van eenvoudig vermoeden. Deze procedure kan worden ingeroepen voor kinderen van wie beide ouders staatloos zijn, of die niet automatisch de nationaliteit van de ouders krijgen.

Dat is het geval voor Brazilië. De Braziliaanse grondwet stelt dat een kind van Braziliaanse ouders dat buiten Brazilië wordt geboren, de Braziliaanse nationaliteit alleen kan krijgen als het is geregistreerd bij een Braziliaanse diplomatieke dienst. Andere landen die onder deze regeling vallen, zijn Argentinië, Bolivia, Peru en Cuba. Om te voorkomen dat het kind staatloos wordt, kunnen ouders een aanvraag doen voor het Spaanse burgerschap.

Wat betekent het Spaanse burgerschap voor de ouders?

Eenmaal erkend als Spaans staatsburger, krijgt het kind een Spaans paspoort en is het automatisch burger van de Europese Unie. Dit kan interessant zijn voor Braziliaanse ouders, omdat het een weg kan zijn naar een Belgische verblijfsvergunning via gezinshereniging. Die vergunning wordt echter niet automatisch toegekend.

Volgens bronnen uit de Braziliaanse gemeenschap kunnen ouders voor het hele traject een tussenpersoon inschakelen, die enkele duizenden euro's vraagt. Of de vrouwen in Burgos zo'n tussenpersoon hebben betaald en of er sprake is van migratiefraude, wil Lukowiak niet zeggen. 'Het onderzoek loopt en we doen er alles aan om onze Spaanse collega's bij te staan', besluit ze.

Veelgestelde vragen

Waarom worden Braziliaanse vrouwen verdacht van misbruik van het Spaanse burgerschapsrecht?

De Spaanse politie onderzoekt of de vrouwen, die uit België kwamen, het Spaanse burgerschap voor hun kinderen hebben gebruikt om via gezinshereniging een verblijfsvergunning in de EU te krijgen. De overeenkomsten in hun verhalen wijzen op mogelijke georganiseerde migratiefraude.

Wat is de rol van België in dit onderzoek?

Het federaal parket in België is op de hoogte gesteld en ondersteunt de Spaanse collega's, maar heeft zelf geen onderzoek geopend. De vrouwen hadden hun verblijfplaats in België, wat het land relevant maakt voor het onderzoek.

Hoeveel vrouwen zijn er tot nu toe bevallen in Burgos?

In twaalf weken tijd bevielen dertig Braziliaanse vrouwen in het universitaire ziekenhuis van Burgos. De politie onderzoekt ook gevallen in Valencia en Pamplona.