Ortega schaft verkiezingen in Nicaragua af: definitieve breuk met democratie
Nicaragua zet een historische stap richting een volledige dictatuur. President Daniel Ortega heeft tijdens een toespraak aangekondigd dat er geen verkiezingen meer zullen worden gehouden in het Midden-Amerikaanse land. Hoewel Ortega al jaren autoritair regeert, markeert deze uitspraak de definitieve doodsteek voor de democratie.
Wat zei Ortega precies?
Tijdens de jaarlijkse herdenking van de Sandinistische revolutie van 1979, waarbij dictator Anastasio Somoza werd verdreven, sprak de 80-jarige leider duidelijke taal. 'De dagen dat partijen gesteund door de Amerikanen aan de macht konden komen, zijn voorbij. Er zullen hier geen verkiezingen meer gehouden worden, die hen de kans kunnen geven om de macht te grijpen', aldus Ortega.
Hoe is het zover gekomen?
Ortega werd in 2007 opnieuw president, na eerder in de jaren tachtig het ambt te hebben bekleed. Sindsdien won hij elke verkiezing, maar telkens onder verdachte omstandigheden. In 2021 kreeg hij ruim 75 procent van de stemmen nadat alle serieuze tegenkandidaten waren opgesloten. Zij werden door het regime bestempeld als 'verraders van het vaderland' en mogen nooit meer een publiek ambt bekleden. Velen ontvluchtten het land.
Protesten tegen het regime werden hard neergeslagen. In 2018 kwamen zeker 300 mensen om het leven toen veiligheidstroepen optraden tegen jonge betogers.
De opmars naar een dynastie
In 2025 werd Ortega's vrouw Rosario Murillo via een grondwetswijziging 'co-president'. De presidentiële termijn werd verlengd van vijf naar zes jaar, waardoor de geplande verkiezingen naar 2027 werden verschoven. Het paar trok de volledige macht over het juridische apparaat en de strijdkrachten naar zich toe.
Ortega en Murillo werken hard aan het veiligstellen van een dynastie. Hun kinderen worden klaargestoomd om de macht ooit over te nemen. Mogelijke tegenstanders uit de legertop zitten opgesloten of hebben huisarrest. Binnen Nicaragua bestaat geen georganiseerde oppositie meer.
Wat betekent dit voor de regio?
In zijn toespraak haalde Ortega fel uit naar de Verenigde Staten. Hij veroordeelde de ontvoering van Venezolaans leider Nicolás Maduro en waarschuwde voor een Amerikaanse militaire interventie in Cuba. Opvallend: ondanks dat 19 juli een belangrijke feestdag is, waren er dit jaar geen buitenlandse leiders of afgevaardigden aanwezig.
De vraag is of de VS zal ingrijpen. Na het overlijden van politiek gevangene Brooklyn Rivera op 30 mei waarschuwde het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken dat 'alle opties openstonden'. Maar een interventie zoals in Venezuela of een isolement zoals in Cuba is onwaarschijnlijk. Nicaragua heeft geen olievelden of strategische mineralen, en geen machtige lobby van ballingen in de VS.
Toekomst zonder democratie
Oppositiegroeperingen opereren vooral vanuit het buitenland, afhankelijk van steun van de EU en de VS. Maar de VS is voorlopig te druk met andere dossiers. Door de aandacht niet te veel te trekken, lijken Ortega en Murillo een manier te hebben gevonden om nog jaren aan de macht te blijven.
Veelgestelde vragen
Waarom schaft Ortega verkiezingen af?
Ortega wil voorkomen dat door de VS gesteunde partijen aan de macht komen. Hij ziet verkiezingen als een bedreiging voor zijn regime en heeft de afgelopen jaren alle democratische processen ontmanteld.
Kan de internationale gemeenschap ingrijpen?
Een militaire interventie of economisch isolement is onwaarschijnlijk. Nicaragua heeft geen strategische grondstoffen zoals Venezuela en geen machtige lobby in de VS zoals Cuba. De VS is bovendien druk met andere buitenlandse dossiers.
Wat gebeurt er met de oppositie?
Binnen Nicaragua is de oppositie volledig uitgeschakeld. Tegenstanders zijn opgesloten, verbannen of geïntimideerd. Vanuit het buitenland proberen groeperingen steun te krijgen van de EU en de VS, maar met beperkt succes.