De Canadese dichter en classicus Anne Carson heeft dit jaar de Nobelprijs voor Literatuur gewonnen. De Zweedse Academie prees haar 'moedige en inventieve oeuvre', dat op speelse wijze de dialoog aangaat met de klassieke traditie. Het is een erkenning die wereldwijd weerklank vindt, ook in Suriname, waar literatuur en onderwijs nauw verbonden zijn met culturele identiteit.
Ingrid Carlberg, permanent secretaris van de Zweedse Academie, benadrukte dat Carson 'een nieuwe vorm van hedendaagse literatuur heeft geschapen'. De auteur bevond zich op het moment van de bekendmaking op IJsland, waar ze volgens Carlberg 'luistert naar de wind'.
Wie is Anne Carson?
Anne Carson werd op 21 juni 1950 geboren in Toronto, als dochter van een bankier. Op de middelbare school leerde ze klassiek Grieks met hulp van haar docent Latijn. Die kennis zou bepalend worden voor haar hele oeuvre. Ze brak tweemaal haar studie aan de Universiteit van Toronto af, opmerkelijk genoeg uit afkeer van de verplichte cursus over John Milton, auteur van Paradise Lost.
Carson is meer dan dichter alleen. Ze werkt als essayist, vertaler, docent, literatuurcriticus en theaterauteur. In Nederland trad ze onder meer op tijdens Poetry International, maar bij het grote publiek bleef ze relatief onbekend. In literaire kritiek wordt ze geroemd als een auteur die het klassieke cultuurgoed op postmoderne wijze verwerkt.
Van proefschrift tot bekroonde romans
In 1986 publiceerde Carson haar eerste boek: Eros the Bittersweet - An Essay. Dit werk, deels literair-historisch en deels filosofisch, onderzoekt de aard van verlangen en liefde. Carson stelt dat 'de meeste liefdesgedichten niet over de liefde gaan, maar over het gemis van de geliefde'. Vandaar de titel 'bitterzoet'.
Haar doorbraak kwam met Autobiography in Red (1998), in het Nederlands vertaald als Autobiografie van rood. Het boek is een roman in versvorm, gebaseerd op een deels verloren werk van de Griekse dichter Stesichoros over de held Herakles en het monster Geryones. Vijftien jaar later verscheen het vervolg Red Doc, dat lovend werd ontvangen en bekroond met de Griffin Poetry Prize.
Een carrière vol erkenning
In 2001 werd Carson als eerste vrouw gelauwerd met de T.S. Eliot Prize voor The Beauty of the Husband - A Fictional Essay in 29 Tangos. Driemaal werd ze genomineerd voor een National Critics Circle Book Award. Dat was naast Nobelprijswinnaar Alice Munro geen enkele niet-Amerikaan overkomen.
Met de Nobelprijs deelt Carson nu de allerhoogste literaire status met haar landgenoot Munro. Haar adagium luidt: 'Er is geen verschil tussen wat we lezen en wie we zijn.' Een filosofie die haar werk tot een brug maakt tussen oud en nieuw, tussen traditie en vernieuwing.
Veelgestelde vragen over Anne Carson en de Nobelprijs
Waarom kreeg Anne Carson de Nobelprijs voor Literatuur?
De Zweedse Academie prees haar 'moedige en inventieve oeuvre' dat op speelse wijze de dialoog aangaat met de klassieke traditie en zo een nieuwe vorm van hedendaagse literatuur heeft geschapen.
Wat is het bekendste werk van Anne Carson?
Haar bekendste werk is Autobiography in Red (1998), een roman in versvorm die in het Nederlands verscheen als Autobiografie van rood.
Waar bevond Anne Carson zich bij de bekendmaking?
Carson was op IJsland, waar ze volgens de Zweedse Academie 'luistert naar de wind'. Ze werd enkele minuten voor de officiële bekendmaking geïnformeerd.