Europese overheden streven naar technologische onafhankelijkheid van Amerikaanse techgiganten
De groeiende afhankelijkheid van Amerikaanse technologiebedrijven zorgt voor toenemende bezorgdheid bij Europese overheden. Amsterdam kondigde deze week aan dat de stad in 2035 volledig onafhankelijk wil zijn van niet-Europese techbedrijven, terwijl de Duitse deelstaat Sleeswijk-Holstein al actief de overgang naar Europese alternatieven voor Microsoft-producten doorvoert.
Geopolitieke risico's van technologische afhankelijkheid
De zorgen over Amerikaanse controle over Europese data zijn niet ongegrond. Vorig jaar moest Microsoft de e-mailaccounts van het Internationaal Strafhof in Den Haag afsluiten na Amerikaanse sancties. Dit incident toont de kwetsbaarheid aan van organisaties die afhankelijk zijn van Amerikaanse technologie.
"Amerikaanse bedrijven zijn verplicht gegevens te verstrekken als bijvoorbeeld de FBI daarom vraagt, ook als het gaat om gevoelige Nederlandse persoonsgegevens", legt technologiedeskundige Bert Hubert uit. Deze juridische verplichting geldt ongeacht waar de data wordt opgeslagen.
Duitse pionier in technologische soevereiniteit
Sleeswijk-Holstein loopt voorop in de transitie naar Europese alternatieven. Dertigduizend ambtenaren, rechters en politiemensen stappen over van Microsoft-producten naar andere softwareoplossingen. De overgang verloopt niet zonder problemen, met communicatieproblemen en aanpassingsmoeilijkheden voor gebruikers.
Ewout Irrgang van de Nederlandse Rekenkamer benadrukt dat een dergelijke transitie ook in Nederland mogelijk is: "Het kan wel degelijk, stap voor stap. Je moet gaan kijken bij welke diensten het grootste risico ligt."
Amsterdams stappenplan voor digitale autonomie
Amsterdam heeft een gefaseerde aanpak ontwikkeld voor de overgang naar Europese technologie. Wethouder Alexander Scholtes kondigt aan te beginnen met alternatieve, Europese werkpleksoftware voordat de stad overstapt op eigen cloudopslag.
"We willen dat al onze belangrijke systemen en data op een autonome cloud staan, dus servers die in Nederland staan en waar je zelf regie over hebt", aldus Scholtes. Deze aanpak vereist samenwerking met verschillende Europese aanbieders in plaats van afhankelijkheid van één leverancier.
Economische en strategische voordelen
De beweging naar technologische onafhankelijkheid biedt niet alleen veiligheidsvoordelen, maar ook economische kansen voor Europese techbedrijven. Door investeringen in lokale alternatieven kunnen overheden innovatie stimuleren en strategische autonomie opbouwen.
Irrgang pleit voor een nationale aanpak: "Je wilt dat de Rijksoverheid als één overheid opereert en bijvoorbeeld een soevereine cloud heeft, zoals in Frankrijk het geval is." Deze gecoördineerde strategie kan efficiëntie verhogen en kosten verlagen.
De transitie naar technologische onafhankelijkheid vereist langetermijnplanning en aanzienlijke investeringen, maar experts benadrukken dat dit essentieel is voor digitale soevereiniteit en gegevensbescherming in een veranderende geopolitieke context.