De leegste plek van België: wandelen door de vallei van de Viroin
In het zuiden van België, vlak bij de Franse grens, ligt een van de meest ongerepte en verrassend lege streken van het land. De vallei van de Viroin, ooit een witte vlek op de beroemde Ferrariskaart uit de 18de eeuw, is vandaag een paradijs voor wandelaars, treinliefhebbers en wie even wil ontsnappen aan de drukte. Een tocht langs stoomtreinen, zinkgaten en een vervallen kasteelruïne onthult een regio die haar mysterie heeft weten te bewaren.
Waarom is de Viroinvallei zo bijzonder?
De Ferrariskaart, opgesteld tussen 1771 en 1778 in opdracht van keizerin Maria Theresia, toont grote delen van de Viroinvallei als onbebouwd en onbekend terrein. Vooral het stadje Mariembourg, gesticht in de 16de eeuw door Maria van Hongarije als verdedigingsbolwerk tegen de Fransen, was letterlijk een witte vlek. De cartografen durfden het gebied niet in te kleuren, uit angst voor politieke gevoeligheden. Het stadje wisselde meermaals van eigenaar: Habsburgs, Frans, Spaans, Nederlands en uiteindelijk Belgisch.
Een wandeling door de tijd en de natuur
De tocht begint in Mariembourg, waar nog altijd een stoomtrein van de vzw Chemin de Fer à Vapeur des 3 Vallées rijdt tussen het stadje en Treignes. Wie geluk heeft, ziet de locomotief sissen en puffen door het groene landschap. Even verderop ligt Nismes, met het indrukwekkende zinkgat Fondry des Chiens. Deze majestueuze rotsformatie, waar volgens de legende de honden van een dolende ridder in de aarde verdwenen, is een van de hoogtepunten van de streek.
Van kalkplateaus naar kasteelruïnes
De wandeling voert verder over het kalkgrasplateau Les Abannets, waar schapen vrij rondlopen, en door het bos van Linery. Onderweg passeert de route het vervallen Château de Hauteroche, hoog boven de rivier de Viroin. Al op de Ferrariskaart stond dit kasteel als ruïne aangegeven. Het dorpje Dourbes, met zijn oude waterpompen en zwaluwen, vormt een rustig tussenpunt.
Wat is er te zien in de Viroinvallei?
- De stoomtrein tussen Mariembourg en Treignes
- Het zinkgat Fondry des Chiens bij Nismes
- De kalkplateaus van Les Abannets met vrij rondlopende schapen
- De kasteelruïne van Hauteroche boven de Viroin
- Het schilderachtige dorpje Dourbes
- De Montagne-aux-Buis, al sinds de Ferrariskaart begroeid met buxuspalm
Hoe geraak je er en wat mag je verwachten?
Mariembourg ligt tussen Philippeville en Couvin en is per trein bereikbaar op de lijn Charleroi-Couvin. De streek is dunbevolkt en dat is precies de charme. Wie rust zoekt, vindt die hier. De kermissen zijn klein, de terrassen gemoedelijk en de natuur is op veel plaatsen ongerept. Wie wil, kan ook de GR-paden volgen die door de vallei lopen en die vroeger de 'Grand chemin' naar Mariembourg vormden.
Veelgestelde vragen over de Viroinvallei
Waar ligt de Viroinvallei?
De vallei van de Viroin ligt in het uiterste zuiden van België, in de provincie Namen, vlak bij de Franse grens. De belangrijkste dorpen zijn Mariembourg, Nismes, Treignes en Dourbes.
Is de stoomtrein altijd in dienst?
De stoomtrein van de Chemin de Fer à Vapeur des 3 Vallées rijdt niet dagelijks. Het is aan te raden om vooraf de dienstregeling van de vzw te checken, want de trein rijdt vooral in het weekend en tijdens de zomermaanden.
Kan je de kasteelruïne van Hauteroche bezoeken?
De ruïne van Château de Hauteroche is vrij toegankelijk en ligt op een heuvel boven de Viroin. De klim is kort maar steil. Vanaf de top heb je een prachtig uitzicht over de vallei.
De Viroinvallei bewijst dat leegte geen gemis hoeft te zijn. Het is een plek waar de verbeelding nog kan dwalen, waar de geschiedenis voelbaar is en waar de natuur het laatste woord heeft. Net als op de Ferrariskaart blijft er ruimte voor eigen ontdekkingen.