Het groenewaterstofproject Hyoffwind in de achterhaven van Zeebrugge wil tegen het einde van dit jaar zijn eerste molecule waterstof voor zwaar verkeer produceren. Dat rapporteert De Standaard. Het project, gefinancierd door onder meer Virya Energy van de familie Colruyt, is zowat het enige initiatief in België op deze schaal dat de crisis in de waterstofsector overleefd heeft.
De afgelopen twee jaar verrezen in Zeebrugge, naast de terminals waar duizenden elektrische auto's van het schip rollen, een kluwen van metalen pijpen. Daar wordt water met elektriciteit gesplitst in waterstof en zuurstof. Tot enkele jaren geleden gold die techniek als het wondermiddel om van fossiele brandstoffen en hun CO2-uitstoot af te raken. Intussen is de bubbel grotendeels leeggelopen: projecten werden vertraagd, teruggeschroefd of stopgezet, vooral omdat het veel efficiënter bleek om elektriciteit rechtstreeks te gebruiken voor verkeer of verwarming.
Wie zit achter Hyoffwind?
De financiers van het project zijn Virya Energy, het hernieuwbare energiebedrijf van de familie Colruyt en de Colruyt Group, Messer, een bedrijf gespecialiseerd in industriële gassen, en de holding Hyoffgreen, waarachter Vlaamse gemeenten schuilgaan. Het resultaat is een elektrolyzer van 25 megawatt met een kostenplaatje van 90 miljoen euro, waarvan 30 miljoen euro aan Vlaamse subsidies.
Jaarlijks kan de installatie 3.700 ton groene waterstof produceren, genoeg om ongeveer 350 vrachtwagens een jaar lang te laten rijden. En dat is ook precies de bedoeling. Hoewel het personenvervoer in sneltempo elektrificeert en de productie van elektrische trucks op stoom komt, blijft Hyoffwind geloven in de toekomst van groene waterstof voor zwaar vervoer.
Waarom waterstoftrucks volgens Virya wel een businesscase hebben
Stephan Windels, directeur van de waterstofafdeling van Virya Energy, erkent dat groene waterstof erg inefficiënt is om te maken en dat er veel elektriciteit verloren gaat. Maar volgens hem verdwijnen die nadelen als je rekening houdt met de beperkingen van het elektriciteitsnet.
Wij zijn ervan overtuigd dat er wél een businesscase is voor waterstoftrucks. Waterstoftrucks kunnen verder rijden, ze zijn lichter omdat ze geen 1,5 tot 2 ton aan batterijen moeten meeslepen en ze zijn sneller te tanken, in 10 à 15 minuten.
Het elektriciteitsnet biedt geen plaats voor laadpalen met een vermogen van pakweg één megawatt, die nodig zijn om elektrische trucks te laden. Waterstof kan daarentegen aangemaakt worden waar elektriciteit wel ruim voorradig is en vervolgens vervoerd worden. Dat kan bovendien 24 uur op 24 gebeuren. Waterstofproductie is ook minder afhankelijk van zeldzame metalen dan batterijen, een sector die volledig door China wordt gedomineerd. De trucks zelf hebben een licht hogere actieradius, zeker in de winter, dan elektrische trucks.
Nog altijd duurder dan diesel
De total cost of ownership van waterstoftrucks, aankoop, brandstof, verzekering en andere kosten inbegrepen, ligt volgens berekeningen van Virya Energy nog altijd 10 procent hoger dan die van dieseltrucks. Elektrische trucks zitten als gevolg van de hoge dieselprijs al op hetzelfde niveau of zijn mogelijk voordeliger dan diesel.
Waterstoftrucks worden echter nog niet massaal geproduceerd en kunnen dus nog in prijs zakken, denkt Windels. Colruyt Group zal tegen eind dit jaar vijftien waterstoftrucks in gebruik hebben. Virya Energy koopt er vier, onder meer om de groene waterstof naar de zes Dats24-tankstations in het land te vervoeren.
Toch wil Windels niet de indruk wekken dat Virya Energy alleen op waterstof mikt.
Wij zijn niet de waterstofjongens, wij zijn de waterstof- en elektriciteitsjongens. Het lijkt ons veiliger om op beide technologieën te mikken. Wij schatten dat waterstoftrucks 20 procent van de markt kunnen innemen.
Een vraagstuk van netbeheer en slimme afzet
Een van de redenen waarom Hyoffwind de finale investeringsbeslissing haalde, is dat het project ook andere bestemmingen heeft voor zijn groene waterstof. Overschotten kunnen in het gasnet van Fluxys worden gepompt. Daarnaast maakte het project afspraken met hoogspanningsnetbeheerder Elia om het elektriciteitsverbruik op of terug te schroeven als er een tekort of overschot aan elektriciteit dreigt.
Die flexibiliteit betekent dat Hyoffwind naar schatting 85 procent van de tijd zal kunnen draaien. Dat lukt niet alleen met de groene energie van Virya Energy zelf, dat windturbines op land en zonneparken beheert. Het project moet ook elders groene stroom aankopen.
Wat zijn de volgende stappen?
Intussen wordt nagedacht over een groene waterstoffabriek van 15 megawatt in de buurt van Luik. In Zeebrugge is nog plaats om de installatie met 12 megawatt op te schalen.
Veelgestelde vragen
Wat is Hyoffwind?
Hyoffwind is een groenewaterstofproject in de achterhaven van Zeebrugge, gefinancierd door Virya Energy, Colruyt Group, Messer en de holding Hyoffgreen van Vlaamse gemeenten. De installatie van 25 megawatt kostte 90 miljoen euro.
Hoeveel groene waterstof produceert het project?
Jaarlijks kan de elektrolyzer 3.700 ton groene waterstof produceren, genoeg om ongeveer 350 vrachtwagens een jaar lang te laten rijden.
Zijn waterstoftrucks al goedkoper dan dieseltrucks?
Nee. Volgens berekeningen van Virya Energy ligt de totale kostprijs van waterstoftrucks nog altijd 10 procent hoger dan die van dieseltrucks, al kan die prijs dalen zodra de productie op schaal komt.