AVROTROS haalt Afghanistan-documentaire offline na arrestatie door Taliban
De Nederlandse omroep AVROTROS heeft besloten de documentaireserie 'Hila voorbij de Taliban' offline te halen na de arrestatie van een Afghaanse vrouw die in de serie verscheen. Deze maatregel toont de complexe uitdagingen waarmee internationale media worden geconfronteerd bij het rapporteren over mensenrechtenschendingen in autoritaire regimes.
De documentaireserie, die eind vorig jaar werd uitgezonden, is nu niet meer beschikbaar op NPO Start en NL Ziet. Een woordvoerder van AVROTROS verklaarde: "We hebben de serie offline gehaald in het belang van de veiligheid van de vrouwen."
Arrestaties van vrouwenrechtenactivisten
Ruim een week geleden arresteerden de Taliban de vrouwelijke journalist Nazira Rashidi en sportlerares Khadija Ahmadzada. Ahmadzada werd in de documentaire gevolgd en sprak openhartig over de onderdrukking van vrouwen, waarbij zij herkenbaar in beeld kwam.
Volgens Afghaanse media werden de sportlerares en haar vader op 13 januari opgepakt door de inlichtingendienst van de Taliban in de westelijke provincie Herat. Het blijft onduidelijk of haar deelname aan de documentaire de directe aanleiding vormde voor haar arrestatie.
Richard Bennett, VN-speciaal rapporteur voor mensenrechten in Afghanistan, uitte op sociale media zijn "extreme bezorgdheid over de gevangenneming" en riep op tot hun onmiddellijke vrijlating.
Verantwoordelijkheid van mediaorganisaties
AVROTROS benadrukt de morele verantwoordelijkheid die mediaorganisaties dragen bij het documenteren van mensenrechtenschendingen. "Het feit dat een vrouw die aan onze serie heeft meegewerkt nu vastzit, raakt ons diep en verplicht ons om alles te doen wat in ons vermogen ligt," aldus de omroep.
De organisatie houdt verdere details achter uit veiligheidsoverwegingen: "Zolang deze zaak loopt, is ons nadrukkelijk verzocht om grote terughoudendheid te betrachten in het belang van haar veiligheid."
Systematische onderdrukking van vrouwen
De documentaire belichte de dramatische verslechtering van vrouwenrechten sinds de Taliban in 2021 de macht overnam. Het regime heeft een reeks beperkende maatregelen ingevoerd die vrouwen en meisjes vrijwel volledig uit het openbare leven bannen.
Vrouwen mogen niet meer gebruikmaken van openbaar vervoer zonder mannelijke begeleiding, niet op straat komen of autorijden zonder echtgenoot of mannelijk familielid. Daarnaast zijn praten en zingen in het openbaar verboden, evenals de meeste vormen van werk.
Het onderwijssysteem is zwaar getroffen: meisjes mogen alleen nog naar de lagere school, terwijl middelbaar onderwijs, beroepsopleidingen en universiteiten voor hen verboden zijn.
Internationale juridische stappen
In juli vorig jaar vaardigde het Internationaal Strafhof arrestatiebevelen uit tegen twee Taliban-leiders wegens "misdaden tegen de menselijkheid door de vervolging van meisjes en vrouwen op basis van hun geslacht." Deze juridische stappen onderstrepen de internationale afkeuring van het Taliban-beleid.
De situatie illustreert de moeilijke balans tussen het informeren van de wereldgemeenschap over mensenrechtenschendingen en het beschermen van lokale bronnen die risico's nemen door hun verhaal te delen.